İş sağlığı ve güvenliğinde önleyici yaklaşımın temel taşı risk değerlendirmesidir. Başarılı bir risk değerlendirmesi, masa başında hazırlanan standart bir rapor değil; işverenin, çalışan temsilcilerinin, iş güvenliği uzmanının ve işyeri hekiminin katılımıyla sahada yürütülen dinamik bir analizdir.
Risk Değerlendirmesinin 5 Aşaması
- İşyerini Tanıma ve Bilgi Toplama: İş akış şemaları, kullanılan makineler, kimyasal güvenlik bilgi formları (MSDS/GBF), geçmiş ramak kala ve kaza kayıtları incelenir.
- Tehlikelerin Belirlenmesi: Üretim alanları, depolar, ofisler ve ortak alanlarda çalışanları etkileyebilecek fiziksel, kimyasal, mekanik ve ergonomik tehlike kaynakları tespit edilir.
- Risklerin Analizi ve Derecelendirilmesi: Tespit edilen her tehlikenin gerçekleşme olasılığı ve olası şiddeti uygun metodoloji ile değerlendirilerek öncelik sırasına konulur.
- Kontrol Tedbirlerinin Planlanması: Risklerin kaynağında yok edilmesi, ikame edilmesi, toplu koruma önlemleri ve son aşamada kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımı planlanır.
- Takip, İzleme ve Güncelleme: Kararlaştırılan düzeltici ve önleyici faaliyetlerin sahada uygulanma durumu takip edilir; yeni ekipman veya süreç değişikliklerinde analiz güncellenir.
Yürürlükteki mevzuata göre risk değerlendirmesi; çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2 yılda bir, tehlikeli işyerlerinde 4 yılda bir, az tehlikeli işyerlerinde ise 6 yılda bir yenilenmelidir.